En ja, zoals al aangeheven, geschiedenis herhaalt zich, dag aan dag. Ik moest daar even aan
denken toen ik de werken van de geschiedschrijver J. de Rek weer eens
opensloeg. Die De Rek was geschiedenis leraar en, in de oorlog, leider van een organisatie voor hulp aan onderduikers in
de buurt van Ede en Wageningen. Hij en zijn vrouw Kootje brachten niet
alleen zelf in hun huis in Overwoud verschillende Joden onder, maar
waren ook het centrum van een organisatie die Joden uit Amsterdam naar
de streek rond Lunteren bracht. Naast zijn werk als hoofdonderwijzer
vervulde De Rek met veel energie en overtuiging deze zelfgekozen taak.
Jan de Rek heeft in de periode tussen 1941 en 1943 tientallen Joden
in veiligheid gebracht. Hij haalde ze persoonlijk op uit Amsterdam. Met
hele gezinnen nam hij de Amsterdamse tram en daarna de trein naar
Lunteren. Meestal reisden de vluchtende Joden zonder ster, en anders
begeleidde De Rek ze in een uniform van de Duitse hulppolitie. Soms
ondervond De Rek dan geklaag uit het publiek als hij bij een loket
voorrang opeiste.
Maar goed, hij schreef hele goede geschiedenis boeken, waarin zijn geloof wel voorkwam, maar niet prevaleerde, zeg maar. Integendeel, hij schreef met een knipoog, nu ja, da's natuurlijk vreemd, maar hij had een soort Britse humor en zelfspot.
Ik kwam aan de boeken van die De Rek tijdens een grote 'schoonmaak' van een buurt bibliotheekje in wat toen nog een 'fraaie en frisse wijk' was in Amsterdam zuidoost, er waren fraaie woningen, veel groen, veel ruimte voor kinderen om te spelen, hard werkende bewoners, van een Hollands slag, pa en ma die werkten, kinderen die naar school gingen en vakantiebaantjes hadden en het leek helemaal goed, maar later ging die wijk het 'afvoerputje van Nederland' heten. Je mag zelf invullen, als je de geschiedenis van de 'Bijlmer' kent, waarom dat zo was. (Denk hierbij aan de ontruiming van die Bijlmer.) Maar goed, die bieb moest der mee stoppen, ze/he verkocht veel oudere werken en voor een piek per deel kreeg ik de halve Vaderlandse geschiedenis in handen. Ook meerdere boeken van minder gelezen schrijvers zoals Theun de Vries en zo. Ja, allemaal gedateerd, maar ik herlees de boeken geregeld.
Enfin, Jan de Rek schreef fraaie boeken en ik herkende daar dan weer dingen in, die heden ten dage weer bestaan. Zo beschreef hij dat er in 1672, toe maar, een 'tijdelijke' belasting op 'Nieuwstijdinghen', kranten dus, was. 'Maar', schrijft De Rek: 'die tijdelijke belasting is pas, bijna tweehonderd jaar later, opgeheven.'
Dat doet natuurlijk enorm denken aan het zogenaamde: 'Kwartje van Kok', de ondertussen overleden en betreurde oud premier, die een kwartje (in guldens, zijnde ongeveer 12 eurocent) aan extra benzine heffing oplegde. Een heffing die nog steeds bestaat, natuurlijk.
In de jaren vijftig van de 19e eeuw, er was net een soort mini revolutie in Europa geweest, maakte men, nu ja de beter bedeelden dan, zich druk om de 'Soep en Turf' uitdelingen, aan de armen, de arme mensen dus. Men was waarschijnlijk wakker geschud door die dreigende revolutie, waar in ons land weinig van te merken was, overigens. Maar: de koning ging om, Willem II, en moest de grondwet van Thorbecke wel tekenen. Maar: nu zie je mensen, niet alleen mensen uit de buitenlanden, maar ook AOW'ers, mensen met weinig inkomen, die zich naar de Voedselbank moeten wenden om zo rond te kunnen komen. Ik vind dat een schande, hoor, in een land waar DJ's meer verdienen dan chirurgen en waarin ziekenhuizen geen steun van de regering krijgen en dus failliet gaan en een staat waarin bankdirecteuren worden beloond voor hun wangedrag en daardoor hele volksstammen in de financiële problemen brengen!
Tsja, voor cynisme maak ik even tijd, ik houd van cynisme. De Rek, een man van zijn tijd, vond het eigenlijk hoogst merkwaardig dat er van J.P. Coen nog geen standbeeld aanwezig was. (Hij schreef dit, denkelijk in de jaren dertig van de vorige eeuw, hoor.) Hij vond het eigenlijk: quote "schandelijkerwijs" unquote.
Maar ja, vandaag de dag is het al een schande als je wel door de Coentunnel of door de Piet Hein tunnel rijdt, op straffe des doods bijna, als je het over negerzoenen hebt, als je voor Zwarte Piet bent en ja, mag Jodium dan nog wel worden uitgesproken? Arabische letters? Mandarijnen? Zwartbont vee? Zwartrijder? Zwartwerker? Goh, moeilijk man!
En, oh ja, mag Witteboordencriminaliteit nog? Mag Witgoed (handelaar) nog wel? Mag ik mijn plafond nog witten of mag ik nog witte kool eten?
In ieder geval: ik heb geen geld dat ik al helemaal al niet meer mag Witwassen.
