De meest merkwaardige oorlogsschepen die ooit bestaan hebben, waren waarschijnlijk wel de zogenaamde 'Monitors.' (Behalve dan de ronde schepen die een Russische admiraal, ene Popov geloof ik, had uitgedacht in de tijd van de Krimoorlog. Deze schepen waren dus cirkelvormig en ja, ze gingen alle kanten op, natuurlijk, ondanks dat ze roeren en schroeven hadden.)
Maar goed, monitors, zoals dat soort type oorlogsschepen in die tijd genoemd werden, waren, na de Amerikaanse burgeroorlog, enorm in trek, bij alle marines van de hele wereld. Waarom weet nog steeds niemand, het was, toentertijd, zeg maar een "hype", zoals bepaalde tv figuranten en alle bak- en kookprogramma's dat nu zijn. Een hype stelt geen ene ruk voor, maar iedereen doet eraan mee en vind het geweldig, zoiets dan, maar na een dag of twee is het helemaal vergeten!
(Nee, geen kritiek op de man zelf, hoor, maar kortgeleden overleed een burgemeester van Mokum. De rijen voor zijn afscheid waren kilometers lang. Veel van de mensen in de rij hadden de man nooit gezien, nooit meegemaakt, ze kwamen soms uit een diepe provincie. 'Maar', zeiden ze, 'we moeten hier zijn!' Ik maakte het mee na de dood van Jos Brink. Hij lag opgebaard in Carre. Fietsmaatjes wilden, we kwamen er toevallig langs, meteen het condoleance register teken, ik hield hun fietsen in de peiling. Toen ik niet bereid was om dat register te tekenen waren ze een beetje verbaasd. Maar: ik had niks met die Brink en ik heb/had niks met die Van der Laan, aardig mens dat hij ook geweest mag zijn!)
Ok, over de "monitor" hype, dan en, blijf der asjeblieft ff bij, het wordt weer een verhaal, zeg! In dit eerste deel mot ik echt even uitleggen wat er allemaal gebeurde in de negentiende eeuw. Negentiende, inderdaad, zo ver weg al, bijna tussen de meer dan honderd en twee honderd jaar her. Nee, blijf der nou even bij, het is best wel interessant. In die eeuw gebeurden er dingen die we pas in onze eeuw terug zagen. In onze tijd is het dde enorme ontwikkeling op het gebied van de, laat ik maar zeg, elektronica. PC's, Pods, Pads, Tom Toms, auto technologie, ruimtevaart, betere onderzoek- en behandelmethodes op medisch gebied, minder uitstoot, Trump, Kim Il F..., Merkel, May en Macron en Rutte III, noem maar op.
Maar, vergeet de 18e eeuw niet hoor. Mensen, mensen, mensen, (man, oh man, mag niet meer natuurlijk) wat hebben de mensen uit die eeuw allemaal niet over zich heen gekregen? Ten eerste Napoleon met zijn enorme legers die, bijna onverslaanbaar waren, daarna de trein, die, in ons land, tussen Mokum en Haarlem ging rijden, maar daarna een onstuitbare opmars maakte door het land, de Belgische opstand en de tiendaagse veldtocht, (oh ja, een blog of wat waard, help me herinneren aan dat prachtige gedicht, nu ja scabreuze lied dat daarover werd gemaakt en dat ik, slechts twintig jaar geleden nog hoorde zingen door een oud Leiden student) daarna kwam de uitvinding van telefoon en telegram en Morse, denk ook aan de vreselijke oorlogen die er woedden in die jaren. De Amerikaanse burgeroorlog, de Krim oorlog en de Frans Duitse oorlog, van 1870-1871.
De Commune van Parijs, de eerste ballonvaarten, de Atjeh oorlogen en ik vergeet, bewust, nog veel, want ja, ik heb maar een A 4tje voor me.
Ik noemde even de Amerikaanse burgeroorlog. Veel mensen denken dat die was ontstaan omdat president Abraham Lincoln het zo heel erg zielig vond voor de arme werknemers (donkergekleurde mensen uit verre landen) die nog steeds als slaaf werden gehouden. Niets was en is minder waar, natuurlijk. Lincoln, toen Republikein, zag het niet zitten dat de bedrijven in de Zuidelijke staten, dat waren vooral katoen plantages, zoveel goedkope werkkrachten in dienst hadden, terwijl de fabrieken in zijn Noordelijke staten, vooral staalfabrieken en kool- en staalmijnen, behoorlijk veel salaris moesten betalen aan de Ierse/Duitse/Poolse/Russische emigranten die in grote getale naar zijn land waren gekomen.
(Even dit: de partijen verwisselden helemaal van soort. De toenmalige republikeinen van Lincoln zijn de democraten van Hillary nu en de democraten van toen zijn de republikeinen van The Don van nu!
Goed, ja, ik kom der bijna op. Die Amerikaanse burgeroorlog was vreselijk. Maar ze bracht wel heel veel nieuwe ideeën aan. Een van die ideeën was een zogenaamde monitor, een klein schip, uitgerust met een echte geschut-toren. De uitvinder, ene mijnheer John Ericsson, ontwierp een klein, maar zeewaardig platform met zowaar een draaiende koepel waarin twee kanons van 15", vijftien inch, dus zeg maar 33 centimeter als kaliber, waren geplaatst. Het schip kon dus, door die draaiende toren, aan alle kanten schoten uitbrengen! Tot die tijd moest dus elk oorlogsschip haar kanons, die in de brede zij van het schip waren op gesteld, het schip naar de vijand wenden, maar door de uitvinding van Ericsson was dat niet meer nodig! Ook kleine marines konden nu, tegen redelijk lage kosten, oorlogsschepen bouwen zonder dat ze enorme slagschepen van hout en staal moesten laten vervaardigen.
Ons koninkrijk was der als de kippen bij. Zo werd onder andere Zr. Ms. Adder gebouwd. Helaas, dus, zoals ik later zal uitleggen.
Ik zal Kaspar Hauser niet vergeten hoor, ik ga der verder over!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten