Ik moet even iets uitleggen: crypto, geheimschrift, is al zo oud als de mensheid. Zelfs wij als kinderen deden er, op een simpele manier, wel eens aan. Julius Caesar (een Romeinse keizer van tweeduizend jaar geleden, had een heel eigen systeem, maar dat is nu niet meer al te ingewikkeld.
Goed, ik om even terug op een vraag van B. In WO1 hadden de Butsen de/het zogenaamde Room 40, een bureau waar heel veel slimme taalkundigen bij elkaar gebracht werden. Mensen die cryptogrammen ontwierpen, die dan in de kranten werden geplaatst, ze hadden mensen in dienst die heel veel talen konden lezen en begrijpen, zoals Sanskriet en zo, maar die ook oud Hebreeuws, Perzisch en noem maar op konden lezen en begrijpen. Ze konden hun eigen steen van Rosetta lezen, zeg maar.
De dag nadat de oorlog begon, de derde van de achtste van 1914, had een zogenaamde "kabellegger", een schip dat telegraafkabels op de zee- en oceaanbodem kon leggen, schip, op de Noordzee, de onderzeese telegraafkabels tussen Duitsland en de rest van de wereld al opgepikt en doorgesneden. De Duitsers moesten nu dus al hun berichten aan hun 'overzeese' bezittingen, maar ook naar al hun ambassades en consulaten, via de radio verzenden.
Radioberichten kunnen uit de lucht geplukt worden en dat deden de Engelsen dan ook prompt. In h de zogenaamde Room 40, een onderdeel van de Britse Admiraliteit, werden al die berichten nagelezen en er werd geprobeerd ze te ontcijferen. Een hele zware klus en het schoor nauwelijks op, totdat de Duitse kruiser SMS Magdeburg in de Oostzee tot zinken werd gebracht, door Russische schepen.Nou hadden die Duitsers hun code boeken nog net niet "over de pint" gegooid, dus een volledig Duits Marine code boek viel in geallieerde handen. Dat en het feit dat er, op een fantastische wijze, een Duitse spion ergens in Perzië werd gearresteerd, waarbij de Engelsen ook nog eens een diplomatiek code boek in handen viel, maakte hun taak lichter en zo konden ze het Zimmerman telegram, zie vorige Blog, ontcijferen en daarmee zo goed als alle Duitse codes.
Goed, dat over Room 40!
De Enigma (Enigma = Grieks voor raadsel) machine, zie afbeelding boven, was een stuk moeilijker te kraken. Die machine, het ding lijkt wat op een rekenmachine en dat was het ook, werd, het was overigens een Tsjechische uitvinding, die vooral door de Duitsers werd gemaakt en gebouwd en gebruikt. Het is een cijfercode die met drie en later vier verschillende schijven en lettercodes werkte en bijna niet te kraken was. Toch heeft ene Alan Turing*** op Bletchtley Park, een landgoed in de buurt van Londen, het apparaat weten te ontwarren. Ik heb der niet veel verstand van, maar op de manier waarop hij dat deed, werd ook de eerste 'rekenmachine', de computer, zoals wij die noemen, uitgedacht. Hij kwam er eigenlijk helemaal per ongeluk op doordat de Duitsers een heleboel telegrammen verzonden die allemaal met een bepaalde startgroep begonnen*. Daaruit bleek dat die van een Duits zendstation kwamen die net over de Pools-Russische grens was geplaatst. Het bleek, na lang onderzoek en vele ontcijferingen later, dat het Duitse station berichten aan de OHK, de legerleiding van de Duitsers, zond van de vondst van vele duizenden Poolse officieren die, na de inval van de Russen in Polen, daar waren vermoord en begraven. Nee, niet door de Duitsers, maar door de Russische geheime diensten en zo!**
Goed, de Engelsen hadden nu de code van de Enigma, later ontwierp de vijand nog een
viermotorige rotor, maar dat was slechts een spatje achteruit en maakte niet veel indruk meer. De hele tweede wereldoorlog hebben de geallieerden de greep op de Duitse codes gehouden.
Maar ja, ik zei het al eerder, je kan de vijand niet al te wijs maken dat je hun codes hebben. Zo zijn er toch nog veel konvooien, onder andere, opgeofferd aan de Duitse onderzeeërs, maar het doel heiligde de middelen, schijnbaar.
Goed, Hank the Yank struikelde dus zo een beetje de eerste wereldoorlog in door heel veel stommiteiten van de Duitsers, zoals ik dat al beschreef. Hoe de Amerikaanse regering ook de tweede wereldoorlog in ging is een ander verhaal maar nog steeds heel ongeloofwaardig, maar, voor zover ik het door heb, wel helemaal waar.
Stel: je hebt een Nederlandse onderzeeër, de K (die K stond bij die subs voor Koloniën, dus de onderzeeboten die in de, toenmalige Nederlandse, Indische Archipel dienden. De O boten, zoals de km van die tijd, die ook had, waren Onderzeeboten, die in Europese wateren dienden. De K boten waren over het algemeen iets ruimer en, gelukkig voor de bemanning, wat beter geventileerd en zo. Vaak voeren die, nieuwe, K boten op eigen kracht, met een escorte (vaak een jager, die die kant ook op moest) vanuit ons land helemaal naar de 'Oost'. Er is wel een geval bekend,van de KXVIII, die solo een hele wereld reis maakte, waarbij ene professor Vening Meinesz allegaar moeilijke zwaartekracht onder zoeken deed, zowel op het oppervlakte van het water alsmede diep onder zee. Of der ooit wat is uitgekomen uit die onderzoeken? Ik weet het niet. (Houdt die K XVIII even vast, ik kom der op terug.)
Goed, het is 1941, bijna 1942. Hitler Duitsland wint op alle fronten, zoals dat toen werd genoemd! Maar dan...
* Lees: Enigma van Robert Harris over dit onderwerp
** Lees: A man without breath van Philip Kerr
*** Lees ook: Cryptonomicon van Neal Stephenson. Pas op! Laat je niet verleiden om de 'prequel' , 'The Baroque Cycle' te lezen, je wordernie goed van!!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten