Een van de grootste schandalen in het toch al zo heel schandaalrijke Frankrijk van de de laatste jaren van de negentiende eeuw, was wel de 'Dreyfus zaak', of 'Dreyfus affaire', zo je wilt. Die mijnheer Dreyfus was een Joodse kapitein in het Franse leger. Frankrijk was in die jaren meer antisemitisch dan het nu is, geloof ik. Alfred Dreyfus (0910/1859 - 1207/1935) was een kapitein in de Franse artillerie, zo rond 1895. Hij kwam uit een gegoed geslacht uit de Elzas en was beroeps militair geworden. Omdat hij en zijn familie en zijn gezin Joods waren, was hij niet echt heel erg welkom in het streng katholieke Franse leger.Daarnaast speelde mee dat de sentimenten van de oorlog van 1870-1871 nog een hele belangrijke rol speelden in het denken van de Fransen. In die oorlog waren de Franse legers enige malen roemloos verslagen, onder anerde bij Nancy en Metz en het was zelfs zo dat de Franse keizer, Napoleon de derde, gevangen was genomen door de Duitsers. Een vreselijke schande natuurlijk. Toen de moffen, subtiel als ze kunnen zijn, ook nog eens het Duitse keizerrijk uitriepen in de "spiegelzaal" van het Franse koninklijke paleis in Versailles, was het hek van de Franse dam, zoals je zult begrijpen. Daarnaast annexeerden de Duitsers, weer heel subtiel, zoals ze kunnen zijn, ook nog eens de twee staten, Elzas en Lotharingen. Omdat die twee 'provincies' al jaren een gebied van strijd waren en dan weer eens Frans, dan weer eens Duits gebied waren, spraken de bewoners van die gebieden beide talen, natuurlijk. Vele Franse gezinnen bleven na 1871 gewoon in het veroverde gebied wonen, natuurlijk, ze hadden hun werk daar, hadden gezinnen, dreven handel, hadden het goed verder en pasten zich wel aan.
Bij de meeste Fransen had dat gedrag nu kwaad bloed gezet. Je bent Frans of niet, zeggen ze, een emotie die wij, Nederlandse bezoekers van het land, natuurlijk nog steeds kennen. Hun totale weigering om een niet Franse taal te spreken is daar een fraai voorbeeld van. Soit, schrijf ik dan maar.
Het gezin van Alfred Dreyfus was overigens wel naar het Franse vaderland gegaan, de vader van Alfred deed veel zaken daar. De rest van zijn familie was overigens in de Elzas, in Mulhouse, blijven wonen.
Alfred ging in dienst, hij werd beroepsmilitair en zijn wapen van keuze was de artillerie. Vermoedelijk omdat hij hoopte om zo de Duitsers van zijn voormalige grondgebied af te kunnen bombarderen, maar da's psychologie van de kouwe grond, dat begrijp je wel. Hij werd luitenant en later kapitein en studeerde onder andere onder de, toenmalige majoor, Marie Georges Picquart. (0609/1854 - 1801/1914) die topografie onderwijs gaf. Deze Picquart, die niet veel zag in Dreyfus, zou later de meest belangrijke rol in diens leven spelen. De majoor Picquart gaf niet veel om die Dreyfus. Hij vond hem maar een omhooggevallen figuren en ja, nog een Jood ook. En: een rijke Jood, want Dreyfus liet gewoon zien dat 'ie veel poen had, tegen over mede officieren die nauwelijks rond konden komen van hun salaris.
Of dat soort emoties nu aan de grondslag lag van de toenemende wrevel regen de Joodse artillerie kapitein? Dat is heel goed mogelijk. Het meer en meer aanzwellende antisemitisme in de Franse natie, het ressentiment om de verloren oorlog en de toenemende macht van Joodse bankiers, hebben hun altijd al aanwezige antisemitisme aangewakkerd. Vergeet niet: Frankrijk was toen, is misschien nog wel, een fel katholiek land. De RK kerk heeft de Joden al meteen aangewezen als de moordenaars van hun heilige, Jezus C.
(Dat het overigens de Romeinen waren is hen misschien een beetje ontgaan, maar ja, nu wil ik niet meteen in de kruistochten gaan belanden, natuurlijk.)
In ieder geval, onze kapitein Dreyfus wordt, op hele zwakke gronden, beschuldigd van spionage voor de aartsvijand, de Duitsers. De Duitse regering spreekt er zelf schande van: "Nein Mensch, wir kennen kein Spion mit name Dreyfus", maar het kwaad is geschied.De kleine en smalle Jodenman, met zijn 'pince-nez' wordt gearresteerd en berecht, zonder overtuigend bewijs!
Uiteindelijk wordt hij veroordeeld tot levenslange opsluiting op de Franse strafkolonie: "Duivelseiland".
Ondertussen gaan er in Frankrijk mensen op zoek naar zijn mogelijke onschuld en moet Emil Zola vluchten omdat hij, de meest gelezen Franse schrijver van zijn tijd (denk Mulisch, denk Wolkers) zijn "J' accuse' schrijft", een aanklacht tegen de Franse rechtstaat.
* Er zijn nog een aantal fraaie documentaires over hem op Youtube.
** Lees Robbert Harris' 'An officer and a Spy'
Geen opmerkingen:
Een reactie posten